Hoe Sanapolis met de steun van vdk bank een nieuw leven kreeg
“Wij investeren in mensen”
Eerst hoor je de kinderen. Gelach dat door de gang rolt, een klusjesman die een oud koppel de weg wijst, buiten een paar schapen die rustig grazen. In het voormalige ziekenhuis dat vandaag Sanapolis heet, bouwt Luc Verhulst aan een levendige, diverse en inclusieve site. Het project kreeg vleugels omdat vdk bank al vroeg geloofde in zijn verhaal. “Wij investeren niet in stenen, maar in mensen en de impact die ze creëren”, aldus manager Sven Verstraeten. “Luc maakte van een leegstaand gebouw een plek die bruist van initiatieven met impact. Dat is precies het soort ondernemerschap waar wij achter willen staan.”
Twee crisissen als opportuniteit
CEO Luc Verhulst is van vele markten thuis. Hij begon als woordvoerder op een kabinet, werkte in de banksector, was directeur strategie & marketing van het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen en stond zestien jaar aan het hoofd van een voedingsgroep. “Die mix aan ervaring helpt me hier elke dag”, zegt hij. “Eind 2020 kwam ik hier toevallig terecht, in een leeg voormalig ziekenhuis van 17.000 vierkante meter. Een uitdaging, to say the least.”
Het eerste kantelpunt kwam snel. “Toen ik las dat de overheid op zoek was naar plekken om op zeer korte termijn vaccinatiecentra in te richten, dacht ik meteen: dit gebouw is daar perfect voor”, vertelt Luc. “Ik contacteerde de omliggende gemeentebesturen en al snel draaide hier een centrum voor de hele regio.” Voor Luc was dat een openbaring. “In het begin, zat ik helemaal alleen in een bureau achteraan. Het was hier muisstil. Plots liepen er elke dag honderden mensen binnen en buiten. Dat deed de site herleven en ik besefte: mensen, dat heeft deze plek nodig.” Een jaar later volgde de oorlog in Oekraïne en opende Sanapolis zijn deuren voor tachtig vluchtelingen.
Die crisissen maakten de weg vrij voor een nieuw hoofdstuk: een businessplan en concrete plannen om de site duurzaam te ontwikkelen. Op dat moment kwam ook vdk bank in beeld. Sven Verstraeten, manager Bedrijven & Organisaties, was een van de eersten die het dossier van Luc in handen kreeg. “Hoewel dat toen nog zeer ruw was, voelden we meteen het potentieel. Voor ons stond iemand met lef en profes-sionaliteit die zei: ik ga hier iets van maken, met respect voor het verleden en het karakter van de site. Dat past perfect bij het DNA van vdk bank.”
Het verleden als inspiratie
We spoelen even terug naar dat verleden. “Begin vorige eeuw verloor de familie Monthaye-Grossé hun zoon aan tuber-culose”, vertelt Luc. “In die tijd stierf bijna één op de drie patiënten aan die ziekte. Er bestond geen medicatie, alleen de overtuiging dat frisse lucht, zonlicht en een groene omgeving konden helpen. Daarom bouwden ze hier een sanatorium, een plek om te herstellen.” Vooral de manier waarop ze dat deden, liet een diepe indruk na op Luc. “Met tombola’s, eetfestijnen en de steun van de hele gemeenschap kregen ze dit immense project van de grond. Ze noemden het toen geen crowdfunding, maar dat was het wel. Die creativiteit, dat gevoel van samen iets opbouwen, is voor mij een bron van inspiratie.”
Die geest van vroeger vertaalt hij naar een duidelijke visie voor de site van vandaag en morgen. “Wat hier gebeurt, moet passen in minstens een van drie pijlers: sport en beweging, gezondheid en maatschappelijke zorg of toerisme. Dat laatste klinkt misschien verrassend, maar zoals ik al zei heeft een site mensen nodig om te leven. Pas dan ontstaat er ruimte voor nieuwe realisaties.” En dus werd de eerste stap naar de toekomst een sprong in het onbekende: een brasserie. “Ik ben geen horeca-ondernemer. Ik kon alleen zeggen: we gaan proberen en zien of het lukt. En dan heb je als partner een bank nodig die in jou gelooft en mee durft springen.”
Luc vond die partner in vdk bank. “Ik had een businessplan en veel overtuiging, maar heel weinig om te tonen. Bij de meeste banken was mijn dossier allicht zonder veel woorden afgewezen, bij vdk bank werd ik uitgenodigd en werd er samen nagedacht over verdere stappen.” Sven knikt. “Wat ons overtuigde, was niet alleen het idee maar ook de manier waarop Luc het presenteerde. Zijn governance, missie, visie en talent om elke tegenslag om te buigen tot een kans, zorgden ervoor dat wij bij vdk bank eigenlijk nooit getwijfeld hebben aan de slaagkansen van Sanapolis. We hebben het dossier natuurlijk grondig bestudeerd, maar telkens bleef de essentie overeind. Waar veel andere banken enkel in projecten investeren op basis van cijfers, doen wij dat ook op basis van de mensen achter die cijfers en de maatschappelijke meerwaarde van een project. Een aanpak die misschien atypisch is, maar wel werkt.”
“Ik had ideeën, motivatie en energie te over, maar zonder vdk bank had ik Sanapolis nooit kunnen uitbouwen.”
Een puzzel van projecten
Vanuit de drie pijlers die Luc hanteert, groeide Sanapolis in enkele jaren uit tot een veelkleurige site. Van polikliniek tot sportlabo en beweegschool, van microbrouwerij tot restauratie-atelier, van centrum voor lichaamstherapie tot kookworkshops, van studentenkoten tot voedselbos en een kinderboerderij waar je met alpaca’s kan gaan wandelen: de site is levendiger en diverser dan ooit. “Het zal je niet verbazen dat veel van deze dingen niet in mijn business-plan stonden, maar ik zeg altijd: ik heb ruimte te veel en geld te weinig”, lacht Luc. “Dus moet ik puzzelen en flexibel zijn. En telkens er een nieuw puzzelstukje bijkomt, blijkt dat gek genoeg perfect te passen. Al zijn weinig dingen hier vergezocht. Het vroegere dagziekenhuis is nu bijvoorbeeld De Groene Long, een inclusief jeugdverblijf. Alles was al rolstoeltoegankelijk – we moesten gewoon de weg van de logica volgen.”
Sven ziet dat ook. “Het moeilijkste in vastgoed is bakstenen doen leven. Hier lukt dat, precies door die combinatie van zorg, welzijn, sport, onderwijs, horeca, toerisme … Al die verschillende sectoren en organisaties versterken elkaar en sluiten verrassend goed op elkaar aan. Voor mij is dit een schoolvoorbeeld van hoe je met erfgoed kan omgaan in de 21ste eeuw. Elke keer ik langskom, zie ik weer iets nieuws. Als je ziet wat Luc hier gerealiseerd heeft op zo’n korte periode, dan kan je daar alleen maar bewondering voor tonen.”
Sinds september heeft ook basisschool De Bevertjes tijdelijk haar intrek genomen op Sanapolis. Hier lopen kinderen school van 2,5 tot 15 jaar, allen met een matige of ernstige ontwikkelingsachterstand op mentaal en/of motorisch vlak. “De directeur zei me: het is niet alleen dat de gangen hier breed genoeg zijn, het is vooral dat onze kinderen hier opgroeien in een bruisende en inclusieve omgeving zonder stempel, tussen de kotstudenten en buurtbewoners van alle leeftijden. Voor haar voelde dit als een kleine maatschappij. En dat is exact wat ik wil.”
Voor Luc is sociaal ondernemen geen holle term. “Veel Oekraïners die hier wonen, geraken niet aan werk omdat hun Nederlands (nog) niet goed genoeg is. Dus richtten we De Handige Harry op, een klusdienst waarmee we mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt opleiden, begeleiden en een job bezorgen waarmee ze mensen in de regio kunnen helpen. Daarnaast openden we een jaar geleden ook onze eigen nagelstudio Sana Beauty, gerund door twee Oekraïense schoonheidsspecialistes die hier hun passie wilden verderzetten.”
De blik vooruit
De toekomst wordt al voorbereid. “In een volgende fase wil ik graag inzetten op innovatieve woonvormen”, zegt Luc. “Denk aan betaalbare doorstroomwoningen voor een alleenstaande ouder die even op adem moet komen na een scheiding, woonunits voor jongeren die na een verblijf in een psychiatrisch centrum weer op eigen benen willen staan, een kleinschalige woonvorm waar een koppel samenleeft met tien mensen met een beperking …”
Ook nu ziet Sven het potentieel: “Bij vdk bank geloven we sterk in betaalbaar wonen en zorg op maat. Luc weet dat, en daarom waren we van in het begin nauw betrokken bij deze plannen. Meer nog: we zaten er samen voor rond de tekentafel. Dat is de plek waar wij ons als bank het liefst bevinden: als partner van een project waar we in geloven.”
“Ik had ideeën, motivatie en energie te over, maar daarmee alleen had ik Sanapolis nooit kunnen uitbouwen tot wat de site vandaag is”, besluit Luc. “Toen ik drie jaar geleden na een werkdag vertrok, was het gebouw donker. Vorige winter keek ik achterom en zag ik bijna overal licht branden. Zonder bank was het donker gebleven.”
“Waar veel andere banken enkel in projecten investeren op basis van cijfers, doen wij dat op basis van de mensen achter die cijfers en de maatschappelijke meerwaarde van een project.”