Een veranderende kijk op gezondheid
Een gezond leven? Elke stap telt!
“De homo sapiens die de hele dag op een steen zat, heeft het niet gehaald.” Luc Lipkens, senior stafmedewerker beweging van het Vlaams Instituut Gezond Leven, heeft een punt: ons lichaam is gemaakt om te bewegen. Samen met algemeen directeur Linda De Boeck vertelt hij waarom een gezonde dosis beweging zoveel meer is dan sporten, en waarom de kleine beetjes wel degelijk tellen.
Linda, wat is het Vlaams Instituut Gezond Leven precies?
Linda: “Wij zijn een expertisecentrum dat al 35 jaar gezond leven in Vlaanderen wil bevorderen en zo bijdragen aan de levenskwaliteit van alle Vlamingen, met bijzondere aandacht voor mensen in kwetsbare situaties. Mensen denken soms dat we enkel informatie geven, maar eigenlijk is Gezond Leven een heel praktijkgerichte organisatie. We ontwikkelen concrete materialen en methodieken, ondersteunen professionals en adviseren de Vlaamse overheid bij beleidsvorming. Vandaag zijn we met zo’n 49 medewerkers.”
Als jullie het woord ‘bewegen’ horen, waar denken jullie dan aan?
Luc: “Aan mijn werk, vrees ik. (lacht) Als expert in alles wat met bewegen te maken heeft, probeer ik mensen meer te laten
bewegen en lang stilzitten te ontmoedigen.”
Linda: “Ik denk aan onze Bewegingsdriehoek en de slogan ‘elke stap telt’. Ik sport zelf niet, maar vind het wel belangrijk om in beweging te blijven. Maar ook onze mentale spier moeten we blijven trainen: kunnen omgaan met veranderingen en jezelf blijven uitdagen, dat is voor mij evengoed bewegen.”
Jullie zeggen bewust ‘bewegen’ en niet ‘sporten’. Waarom?
Luc: “Omdat bewegen veel ruimer is. Sport is één manier om te bewegen. Maar de trap nemen, wandelen met de hond, fietsen naar het werk, bezig zijn in de tuin of dansen tijdens het stofzuigen telt evengoed. We plakken bewust ook geen cijfers op onze Bewegingsdriehoek. Dit kan beperkend zijn en mensen net ontmoedigen.”
“We willen gezond leven haalbaar maken voor iedereen, ook voor mensen die extra drempels ervaren.”
Waarom is bewegen zo belangrijk voor onze gezondheid en levenskwaliteit?
Luc: “Ons lichaam is gemaakt om te bewegen, blijkt uit onze evolutie. We hebben onze spieren nodig om onze broek ’s morgens aan te doen, een kind op te pakken of niet te vallen. Hetzelfde geldt voor onze botten, ons hart en onze longen. Maar bewegen heeft ook minder voor de hand liggende effecten: het draagt bij aan een gezonde stoelgang, zorgt voor een goede nachtrust, ondersteunt onze cognitieve functies en helpt stress en angst te verminderen.
We weten allemaal dat bewegen gezond is. Waarom is de stap van weten naar doen dan zo moeilijk?
Luc: “Motivatie is maar één stukje van de puzzel. Binnen Gezond Leven kijken we naar drie zaken: drijfveren, competenties en context. Zo’n zeventig procent van de Vlamingen wil meer bewegen. De motivatie is er dus, maar je moet het ook kunnen én je omgeving moet het mogelijk maken.”
Linda: “We kijken ook verder dan het individu. Je kunt iemand twintig tips geven, maar als de omgeving tegenwerkt, verandert er weinig. Kun je zwemmen? Is er een zwembad in de buurt? Kun je de lessen betalen? Voel je je veilig om naar huis te fietsen? Ook werk, gezin en financiële mogelijkheden spelen mee. We willen gezond leven haalbaar maken voor iedereen, ook voor mensen die extra drempels ervaren.”
En wat willen jullie meegeven aan iemand die meer wil bewegen?
Linda: “Zoek iets wat bij jou past. Bij mij is dat bijvoorbeeld tuinieren.”
Luc: “En begin klein. Je hoeft niet ineens tien kilometer te gaan lopen. Elke stap telt, echt.”
“Sport is één manier om te bewegen. Maar de trap nemen, wandelen met de hond, fietsen naar het werk, bezig zijn in de tuin of dansen tijdens het stofzuigen telt evengoed.”